پرش به محتوا

قیمت گذاری و فروش

حاشیه سود چیست؟ فرمول محاسبه + تفاوت با مارک آپ

تحریریه کارسازانتشار: ۳ دقیقه مطالعه

فهرست مطالب
  1. ۱فرمول حاشیه سود
  2. ۲حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص
  3. ۳حاشیه سود و مارک آپ: دو عدد متفاوت
  4. ۴چقدر حاشیه سود خوب است؟
  5. ۵اشتباه‌های رایج
  6. ۶اقدام این هفته
  7. ۷سوالات متداول

حاشیه سود یعنی چند درصد از قیمت فروش به‌صورت سود برای شما می‌ماند: حاشیه سود = (قیمت فروش − هزینه) ÷ قیمت فروش × ۱۰۰. اگر کالایی را ۵۰۰ هزار تومان می‌فروشید و هزینه‌اش ۳۰۰ هزار است، سود ۲۰۰ هزار و حاشیه سود ۴۰٪ است. این عدد به شما می‌گوید قیمت‌گذاری و تخفیف چقدر جا برای اشتباه دارد، و با «مارک آپ» که درصدی از هزینه است فرق می‌کند.

این مطلب جزئیات قیمت گذاری محصول و خدمات را کامل می‌کند.

فرمول حاشیه سود

  1. سود = قیمت فروش − هزینه؛
  2. حاشیه سود (٪) = سود ÷ قیمت فروش × ۱۰۰.

مثال فرضی (همان نمونه راهنمای قیمت‌گذاری):

بخش مبلغ (تومان)
قیمت فروش ۵۰۰٬۰۰۰
هزینه (قیمت تمام‌شده) ۳۰۰٬۰۰۰
سود ۲۰۰٬۰۰۰
حاشیه سود ۲۰۰ ÷ ۵۰۰ = ۴۰٪

اگر هنوز قیمت تمام‌شده را نمی‌دانید، اول محاسبه قیمت تمام شده را انجام دهید؛ حاشیه سودِ درست فقط با هزینه واقعی ممکن است.

حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص

در کسب و کار کوچک سه برداشت رایج هست:

نوع چه هزینه‌هایی کم می‌شود؟ چه می‌گوید؟
ناخالص فقط هزینه مستقیم کالا یا خدمت (مواد، دستمزد مستقیم) خود محصول چقدر سود دارد
عملیاتی هزینه مستقیم + هزینه‌های جاری (اجاره، تبلیغ، حقوق) کسب و کار در کار عادی چقدر می‌ماند
خالص همه هزینه‌ها از جمله مالیات و بهره آخرِ کار چقدر سود می‌ماند

برای شروع، حاشیه ناخالص هر محصول و حاشیه خالص ماهانه کل کسب و کار کافی است. برای حاشیه خالص ماهانه: (درآمد − همه هزینه‌های ماه) ÷ درآمد. این عدد از حسابداری ساده به دست می‌آید. تعریف دقیق‌تر ناخالص و خالص در حسابداری رسمی ممکن است کمی فرق کند؛ اینجا نسخه ساده برای تصمیم‌گیری روزمره است.

حاشیه سود و مارک آپ: دو عدد متفاوت

  • حاشیه سود درصدی از قیمت فروش است؛
  • مارک آپ درصدی از هزینه است که برای رسیدن به قیمت فروش به آن اضافه می‌کنید.

با همان مثال: سود ۲۰۰ هزار، هزینه ۳۰۰ هزار و قیمت ۵۰۰ هزار.

عدد محاسبه نتیجه
حاشیه سود ۲۰۰ ÷ ۵۰۰ ۴۰٪
مارک آپ ۲۰۰ ÷ ۳۰۰ حدود ۶۷٪

یعنی «۴۰٪ سود» می‌تواند دو معنی داشته باشد. اگر ۴۰٪ به هزینه اضافه کنید، قیمت می‌شود ۴۲۰ هزار و حاشیه واقعی فقط حدود ۲۹٪ است. برای رسیدن به حاشیه ۴۰٪ قیمت باید ۳۰۰ ÷ (۱ − ۰٫۴) = ۵۰۰ هزار باشد.

چقدر حاشیه سود خوب است؟

عدد ثابتی برای همه وجود ندارد؛ به رشته، هزینه ثابت و مقدار فروش بستگی دارد. به‌جای مقایسه با دیگران، این سه کار را بکنید:

  1. حاشیه خودتان را برای هر محصول بدانید؛
  2. نقطه سر به سر را حساب کنید تا ببینید حاشیه فعلی با هزینه ثابتتان جور است یا نه؛
  3. «کف حاشیه» را برای هر محصول تعیین کنید و زیرش نفروشید.

اشتباه‌های رایج

  • هزینه کامل را نشمردن: دستمزد خودتان، ضایعات، کارمزد و ارسال را فراموش می‌کنند؛
  • اشتباه گرفتن مارک آپ و حاشیه: باعث می‌شود قیمت از حد لازم پایین بیاید؛
  • تخفیف بدون حساب: با حاشیه ۴۰٪، تخفیف ۲۰٪ سود هر فروش را نصف می‌کند (طرح تخفیف سودده)؛
  • مقایسه حاشیه محصولات بدون در نظر گرفتن حجم: محصول با حاشیه کمتر ولی فروش بیشتر ممکن است سود کل بیشتری بدهد.

اقدام این هفته

  • حاشیه سود پرفروش‌ترین محصول را حساب کنید؛
  • ببینید با فرمول مارک آپ هم همین عدد را می‌گیرید یا نه؛
  • کف حاشیه هر محصول را بنویسید.

سوالات متداول

حاشیه سود را چطور محاسبه کنیم؟

(قیمت فروش − هزینه) ÷ قیمت فروش × ۱۰۰. مثلاً قیمت ۵۰۰ و هزینه ۳۰۰ هزار، حاشیه ۴۰٪ می‌شود.

فرق حاشیه سود و مارک آپ چیست؟

حاشیه سود درصدی از قیمت فروش و مارک آپ درصدی از هزینه است. ۴۰٪ حاشیه با ۶۷٪ مارک آپ برابر است، نه ۴۰٪.

حاشیه سود ناخالص و خالص چه فرقی دارند؟

ناخالص فقط هزینه مستقیم محصول را کم می‌کند و خالص همه هزینه‌ها را. اولی محصول را می‌سنجد و دومی کل کسب و کار را.

حاشیه سود منفی یعنی چه؟

یعنی هزینه از قیمت بیشتر است و با هر فروش ضرر می‌کنید. قیمت را بالا ببرید یا هزینه را کم کنید.

راهنمای اصلی این بخش: قیمت گذاری محصول و خدمات: روش‌ها، فرمول و مثال عددی

اشتراک‌گذاری:تلگرامواتس‌اپایکس

نوشته

تحریریه کارساز

تیم نویسندگان و ویراستاران

تحریریه کارساز درباره راه‌اندازی و گرداندن کسب‌وکارهای کوچک می‌نویسد. مطالب را از تجربه عملی، منابع قابل ارجاع و محاسبه‌های خودمان می‌سازیم و هرجا چیزی قطعی نیست، همان را صریح می‌گوییم.